Werven bij een gemeente duurt vaak twee tot drie maanden. Dat komt zelden door een gebrek aan kandidaten, maar door de volgorde van de procedure: eerst intern, daarna extern, en pas na de sluitingsdatum agenda’s plannen. Wie die stappen naast elkaar zet in plaats van achter elkaar, kan in ongeveer een maand een aanbod doen. Bij één gemeente bracht ik de doorlooptijd zo terug van drie maanden naar één.
De korte versie
- Leg schaal en profiel vast vóór de vacature opengaat.
- Stel intern en extern tegelijk open, als je regeling dat toestaat.
- Plan de gespreksdata van de commissie bij de start, niet na de sluitingsdatum.
- Schrijf in gewone taal en zet schaal en IKB zichtbaar in de vacature.
- Zorg dat er al kandidaten in beeld zijn als de vacature live gaat.
Waarom werven bij een gemeente anders is
Sinds de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (2020) werken ambtenaren met een gewone arbeidsovereenkomst. Toch werkt werven bij een gemeente anders dan bij een bedrijf:
- Interne voorrang. Herplaatsingskandidaten en eigen medewerkers gaan voor. Dat staat in de sollicitatie- of plaatsingsregeling van de gemeente, vaak gebaseerd op de NVP-sollicitatiecode.
- Een commissie beslist. Niet één manager, maar een selectiecommissie met vaak drie tot vijf mensen.
- Vaste schalen. Het salaris ligt vast in de Cao Gemeenten en de functiewaardering. Onderhandelen kan alleen binnen de schaal.
- Integriteit. Een VOG is gebruikelijk, en elke ambtenaar legt bij de start de eed of belofte af.
- Bestuurlijke context. Kandidaten werken voor een college en een raad. Dat vraagt om mensen die met politieke sensitiviteit kunnen omgaan, en dat moet je in de selectie toetsen.
Geen van die regels hoeft de werving traag te maken. Het tempo hangt vooral af van de volgorde waarin je ze uitvoert.
De procedure stap voor stap
Zo verloopt een wervingsprocedure bij de meeste gemeenten. De laatste kolom laat zien wat ik zie werken.
| Stap | Wat er gebeurt | Waar het vertraagt | Wat helpt |
|---|---|---|---|
| 1. Formatie en functie | Budget, functiebeschrijving en schaal (functiewaardering, vaak HR21). | Functiewaardering moet nog; profiel is een kopie van vorige keer. | Profiel scherp op wat het team nu nodig heeft; schaal vooraf vast. |
| 2. Interne ronde | Herplaatsingskandidaten en interne medewerkers gaan voor. | Eerst intern, daarna pas extern: weken verloren. | Intern en extern tegelijk, met voorrang bij gelijke geschiktheid (als de regeling dat toestaat). |
| 3. Vacature en werving | Vacaturetekst, publicatie, eventueel een bureau. | Lange eisenlijst en ambtelijke taal: weinig reacties. | Gewone taal, schaal en IKB in beeld, alleen echte eisen. |
| 4. Selectiecommissie | Brievenselectie en twee gespreksrondes. | Agenda’s van vier mensen pas plannen na de sluitingsdatum. | Gespreksdata vastleggen bij de start van de werving. |
| 5. Assessment en referenties | Soms een assessment; referenties; VOG. | Assessment pas inplannen na ronde twee. | Vooraf beslissen of een assessment nodig is, en het blok alvast reserveren. |
| 6. Aanbod en start | Inschaling, arbeidsvoorwaarden, eed of belofte. | Inschalingsdiscussie aan het eind; opzegtermijn van de kandidaat. | Bandbreedte van de inschaling vooraf afstemmen met HR. |
Schalen en arbeidsvoorwaarden
Voor gemeenten geldt de Cao Gemeenten. De huidige cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. De salarissen stijgen met 1,25% per 1 juli 2026 en met 1,6% per 1 januari 2027. De actuele bedragen per schaal staan in de salaristabel van de cao.
Bovenop het salaris krijgen medewerkers een Individueel Keuzebudget (IKB) van ruim 17%. Daarin zitten onder meer het vakantiegeld en de eindejaarsuitkering. Veel kandidaten uit het bedrijfsleven kennen het IKB niet. Wie het in de vacature uitrekent, laat een bruto jaarbedrag zien dat beter te vergelijken is.
Mijn tip: zet in de vacature de schaal met het minimum en het maximum, en vermeld of een aanloopschaal mogelijk is. Kandidaten haken minder af als ze vooraf weten waar ze staan.
De selectiecommissie
Een commissie bestaat meestal uit de leidinggevende, een HR-adviseur en een of twee teamleden. Bij leidinggevende functies zit er vaak ook een lid van de ondernemingsraad of iemand van een andere afdeling in. De gemeentesecretaris wordt benoemd door het college, de griffier door de gemeenteraad.
Drie dingen maken een commissie sneller en eerlijker:
- Criteria vooraf. Spreek af welke drie of vier punten doorslaggevend zijn. Dan praat je na het gesprek over het profiel, niet over een gevoel.
- Data vooraf. Reserveer beide gespreksrondes bij de start van de werving.
- Eén voorbereiding. Ik lever per kandidaat een onderbouwing en aandachtspunten voor het gesprek, zodat iedereen hetzelfde beeld heeft. Lees ook hoe je een onderbuikgevoel toetst.
Een bureau inschakelen: inkoop en aanbesteding
Een gemeente mag een recruitmentbureau inschakelen binnen het eigen inkoopbeleid. De Europese aanbestedingsdrempel voor diensten van decentrale overheden is in 2026 en 2027 € 216.000 exclusief btw. Eén wervingsopdracht blijft daar vrijwel altijd ver onder.
Twee dingen om te controleren:
- Heeft de gemeente een raamovereenkomst of inhuurdesk? Die gaat vaak over tijdelijke inhuur. Werving voor een vaste functie valt daar soms buiten.
- Welke interne drempels staan in het inkoopbeleid, bijvoorbeeld voor het opvragen van meerdere offertes?
Ik lever een offerte met een vast percentage, het model en de garantie op papier, zodat de inkoopafdeling direct kan beoordelen. Wat werving kost, reken je uit op de kostenpagina.
Functies die lastig te vinden zijn
Bij gemeenten en provincies zie ik de meeste spanning bij planologen, beleidsadviseurs, HR-adviseurs en HR business partners, teamleiders en afdelingshoofden, managers sociaal domein, projectleiders, juristen en programmamanagers. Voor die rollen reageren goede kandidaten zelden op een advertentie. Ze moeten benaderd worden, met een eerlijk verhaal over de organisatie. Kijk ook bij HR Business Partner bij de overheid of bekijk hoe ik voor de overheid werf.
Een vacature die al te lang openstaat? In twintig minuten bekijk ik met je waar de procedure vertraagt en wat sneller kan, vrijblijvend.
Plan een gesprek →Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een wervingsprocedure bij een gemeente?
Vaak twee tot drie maanden van vacature tot aanbod, door interne voorrang, vaste sluitingsdata en twee gespreksrondes met een commissie. Met vooraf geplande gespreksdata en een kandidaat die al in beeld is, kan het in ongeveer een maand. Bij één gemeente bracht ik de doorlooptijd terug van drie maanden naar één.
Moet een gemeente een vacature eerst intern openstellen?
Meestal wel. De meeste gemeenten hebben een eigen sollicitatie- of plaatsingsregeling, vaak gebaseerd op de NVP-sollicitatiecode. Herplaatsingskandidaten krijgen daarin voorrang, en vaak volgt eerst een interne ronde. Je kunt intern en extern ook tegelijk openstellen, met voorrang voor interne kandidaten bij gelijke geschiktheid. Kijk in de regeling van jouw gemeente wat is toegestaan.
Welke cao geldt voor gemeenteambtenaren?
De Cao Gemeenten. De huidige cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027, met een loonsverhoging van 1,25% per 1 juli 2026 en 1,6% per 1 januari 2027. Bovenop het salaris krijgen medewerkers een Individueel Keuzebudget (IKB) van ruim 17%, waarin onder meer vakantiegeld en eindejaarsuitkering zitten.
Mag een gemeente zomaar een recruitmentbureau inschakelen?
Ja, binnen het eigen inkoopbeleid. Eén wervingsopdracht blijft vrijwel altijd ver onder de Europese aanbestedingsdrempel van € 216.000 (diensten, decentrale overheden, 2026–2027). Let wel op raamovereenkomsten voor inhuur en op het inkoopbeleid van de gemeente zelf, want daarin staan de interne drempels.
Wie zitten er in de selectiecommissie?
Meestal de leidinggevende, een HR-adviseur en een of twee teamleden. Veel gemeenten nemen een lid van de ondernemingsraad of een collega van een andere afdeling op, zeker bij leidinggevende functies. De gemeentesecretaris wordt benoemd door het college, de griffier door de gemeenteraad.
Wat kost een recruitmentbureau voor een gemeente?
Bij Boom Recruitment 18 tot 25% van het bruto jaarsalaris, eenmalig en exclusief btw. Bij no cure no pay betaal je alleen bij plaatsing. Op de kostenpagina reken je het uit.